دکتر عابد نقیبی؛ مدرس دانشگاه، پژوهشگر و محقق در امور مذاهب گروههای تکفیری به اهل سنت ارتباطی ندارن

شماره مجله 274 >> سیاسی >> شماره صفحه مجله 28

دکترعابد نقیبی، مدرس دانشگاه، پژوهشگر و محقق در امور مذاهب و از روحانیون اهل تسنن است. وی که از اهالی کردستان است، پیرو مذهب شافعی است و سالlrm;lrm;ها عمر خود را در راه تحقیق و پژوهش در حوزه مذاهب اسلامی و شناخت جریانات انحرافی مدعی اسلام صرف کرده است. کتابlrm;lrm;هایی از ایشان در موضوع جنبشlrm;lrm;های تندروی اسلامی در کردستان، وسطیت در اسلام و نقدی بر آرا و افکار وهابیت به چاپ رسیده است که حاصل سالlrm;lrm;ها تحقیقات وی و شرکت و همکاری در همایشlrm;lrm;ها و کنفرانسlrm;lrm;های علمای اسلامی در ایران و کشورlrm;های مسلمان منطقه بوده است. شناخت دقیق ایشان از جریانات تکفیری منطقه و ایران باعث شد تا در این گفتlrm;وگو بجز جنبهlrm;lrm;های اعتقادی به ابعاد سیاسی فعالیتlrm; گروهlrm;lrm;های تکفیری در ایران نیز بپردازیم.

ابتدا میlrm;خواستیم تعریف و تحلیل شما از شخصیت ماموستاlrm;های شهید شیخlrm;الاسلام و برهان lrm;عالی را بدانیم؟
این دو عالم، دو شخصیت علمی و شاخص استان کردستان و مورد احترام مردم و دیگر علما بودند. این دو سالlrm;lrm;ها در حجرهlrm;lrm;های سنتی اهل سنت تدریس کردند و بسیاری از علمای امروز کردستان در کلاسlrm;lrm;های درس این دو حاضر شده اند و تلمذ کرده اند.
ماموستا شیخlrm;الاسلام یک ویژگی بسیار بارز دیگر هم داشت که بهlrm;عنوان یک شخصیت مردمی شناخته میlrm;شد و به همین خاطر در چند دورهlrm;ای که نامزد خبرگان رهبری شد با رای اکثریت بهlrm;عنوان نماینده انتخاب شد.
استاد برهانlrm; عالی هم یک شخصیت ادیب و متبحر در علوم معقول و منقول بود و کسانی که امروز در فقه امام شافعی صاحب نظر هستند، اکثرا از شاگردان استاد برهانlrm; عالی بودهlrm;اند.
شهادت این دو شهید ضربه سنگینی برای علمای کردستان در حوزه علم و فقاهت محسوب میlrm;شود، زیرا سالlrm;lrm;ها طول میlrm;کشد تا بتوانیم دوباره بزرگانی نظیر این دو را داشته باشیم.

گروهی که مسبب ترور این دو عالم بزرگ بودند، خودشان را از اهل سنت میlrm;دانند. نظر شما در این رابطه چیست؟
امروز چه بخواهیم و چه نخواهیم، بحث گروهlrm;lrm;های تکفیری منتسب به اهل تسنن شده است، اما ما علمای اهل سنت باید اعلام کنیم که اینlrm;lrm;ها واقعا اهل سنت نیستند و هیچ ارتباطی با مذهب سنی ندارند، چراکه هیچlrm;گاه این اعمال مورد تایید فقهای اهل سنت نبوده است.
من خودم اهل سنت و شافعی مذهب هستم و اتفاقا یک روز در باب ذبح شرعی از دیدگاه حضرت امام شافعی مطالعه میlrm;کردم که وقتی نظرات امام شافعی را با تفکرات تکفیریlrm;lrm;های امروز مقایسه میlrm;کردم، برایم جالب بود. البته برخی میlrm;گویند تندروی اسلامی، که بهlrm;نظر من اساسا این واژه غلط است و کسی که مسلمان باشد اصلا تندرو نیست، چراکه پیامبر بزرگ اسلام (ص) فرمودهlrm;اند که بهترین اعمال در میانه روی است و لذا این واژه تندروی اسلامی که اخیرا وارد ادبیات سیاسی شده است اساسا غلط است.
حضرت امام شافعی در مورد ذبح شرعی یک گوسفند که میlrm;خواهد در راه خدا قربانی شود، اول میlrm;فرماید که این حیوان نباید مریض باشد و همچنین نباید نقصانی داشته باشد. بعد میlrm;فرماید زمانی که میlrm;خواهید حیوان را بهlrm;صورت شرعی ذبح کنید، نباید جلوی چشمان حیوان چاقو را تیز کنید و بعد باید حتما قبل از ذبح به حیوان آب داده شود، روبه قبله باشد، با بسمlrm;الله ذبح انجام شود و چندین مورد دیگر که فقط برای یک گوسفند گفته شده است.
حالا ما میlrm;بینیم که این گروهlrm;lrm;های تکفیری درحالیlrm;که خودشان را مسلمان میlrm;دانند و خودشان را از اهل سنت میlrm;شمارند، انسان را آتش میlrm;زنند! درحالیlrm;که عذاب یک موجود زنده با آتش فقط مختص خداست و هیچ انسانی حق انجام این کار را ندارد.
اینlrm;ها بدون محاکمه در یک دادگاه صالحه و بدون آنکه جرم شخص ثابت شود، اقدام به کشتن وی میlrm;کنند. درحالی که در اسلام اصل بر برائت است و جرم هیچ کس ثابت نمیlrm;شود، مگر اینکه در دادگاهی صالح محاکمه شود. برخی کسانی که بهlrm;دست همین تکفیریlrm;lrm;ها کشته میlrm;شوند حتی از جرم خودشان اطلاعی ندارند.
تقریبا همه تروریستlrm;lrm;هایی که مرتکب این اقدامات میlrm;شوند، انگیزهlrm;lrm;هایی در رابطه با اختلافات تشیع و اهل تسنن را مطرح میlrm;کنند و موارد توهین به مقدسات را بهانه این اقدامات میlrm;دانند، بهlrm;نظر شما این اختلافات از کجا نشأت میlrm;گیرد؟
اول بگویم تحقیقاتی که من سالlrm;lrm;ها در این حوزه انجام دادهlrm;ام نشان میlrm;دهد که این گروهlrm;lrm;ها نظیر داعش بدون شک وابسته به سرویسlrm;lrm;های جاسوسی صهیونیستlrm;lrm;ها و مستکبران هستند و قصد دارند تا با این کار اسلام ناب محمدی (ص) را از بین ببرند.
همlrm;اکنون در کشور آلمان بیشترین مسلمان را داریم، در شهر اسلو در کشور نروژ، بیشتر از 100 مسجد داریم، این مساجد به شکل سنتی و اسلامی همراه با مناره نیستند، اما بالاخره وجود بیش از 100 خانه برای انجام فرائض دینی مسلمانان نشان از بیداری اسلامی در اروپا دارد.
امروز اندیشهlrm;lrm;های انقلاب اسلامی ایران و رهبری حضرت امام خامنهlrm;ای منشأ گسترش اسلام و اسلامlrm;گرایی در غرب است. همچنین باید توجه داشته باشیم که امام خامنهlrm;ای، رهبر ایران هیچlrm; تفاوتی میان اهل سنت و تشیع قائل نشده است و حتی ایشان فتوا دادند که توهین به مقدسات اهل سنت، از جمله توهین به همسران رسولlrm;الله (ص) حرام شرعی است. این فتوا یک فتوای سیاسی نبود، بلکه یک فتوای شرعی بود.
ایشان در طول سفری که به استان کردستان داشتند، فرمودند کسانی که میان اهل تسنن و اهل تشیع ایجاد تفرقه میlrm;کنند، چه آگاهانه و چه ناآگاهانه، اینlrm;ها مزدور دشمن هستند. ایشان در سالروز ارتحال حضرت امام (ره) هم فرمودند که تشیعی که از انگلیس اداره شود و برنامه میlrm;گیرد از لحاظ ما تشیع نیست.
سوال من این است که امروز شبکهlrm;lrm;های ماهوارهlrm;ای که علیه مذهب فعالیت میlrm;کنند با کدام پول فعالیت میlrm;کنند. کسی که کمی فکر کند و فقط کمی شعور داشته باشد، میlrm;داند که یکlrm; ساعت پخش برنامه در ماهوارهlrm; چه میزان هزینه دارد، خب این هزینهlrm;lrm;ها از کجا تامین میlrm;شود؟!
همین عبدالمالک ریگی بعد از دستگیری در اعترافاتش در جواب این سوال که تو چرا از عملیاتlrm;هایت و از سر بریدنlrm;lrm;ها و ترورlrm;ها فیلم میlrm;گرفتی و پخش میlrm;کردی، میlrm;گوید اگر من این فیلمlrm;lrm;ها را پخش نمیlrm;کردم، پول به من نمیlrm;دادند! خب این نشان میlrm;دهد که پشت این اقدامات اعتقاد نیست و فقط پول انگیزه این جنایتlrm;هاست.
امروز هم اهل سنت واقعی از اندیشه تکفیری مبراست و نسبت به خاندان رسول گرامی اسلام (ص) و نسبت به اهلlrm;بیت (ع) ارادت کامل و عملی دارد. نشانهlrm;اش هم این است که هیچ خانوادهlrm;ای در میان اهل تسنن وجود ندارد که اسامی مبارک حسن، حسین، علی، فاطمه و زهرا را بر روی بچهlrm;lrm;های خود نگذارد. این همان ارادت عملی است.
من بهlrm;عنوان یک پژوهشگر حوزه تقریب مذاهب اعلام میlrm;کنم که اینlrm;ها هیچ بویی از اسلام واقعی نبردهlrm;اند و در واقع ادامه lrm;دهنده راه امثال مستر همفرlrm;ها هستند که جاسوس انگلیس در کشورlrm;های اسلامی بود و هدفشان فقط ایجاد اختلاف میان مسلمانان است، زیرا غربیlrm;lrm;ها برای ایجاد اختلاف میان مسلمانان بسیار تلاش کردند که نمونهlrm;lrm;های آن تهاجم فرهنگی، حمله مسلحانه به دانشمندان در ایران و دیگر کشورlrm;های اسلامی، جنگ تحمیلی و بسیاری موارد دیگر بوده است.
اینکه این گروهlrm;lrm;های تکفیری ادعا میlrm;کنند جمهوری اسلامی ایران فقط به تشیع بها میlrm;دهد و همین مساله را نیز بهlrm;عنوان یکی از بهانهlrm;lrm;های مقابله با نظام ایران عنوان میlrm;کنند، بهlrm;نظر شما چقدر صحت دارد؟
اگر منصفانه قضاوت کنیم میlrm;بینیم که ادعای کاملا غلطی است که برخی میlrm;گویند جمهوری اسلامی هدفش فقط ترویج تشیع است، مگر جمهوری اسلامی سالlrm;lrm;ها از مردم فلسطین دفاع نکرده و نمیlrm;کند، مگر مردم فلسطین اهل تسنن نیستند؟ حتی اقلیت تشیع هم در فلسطین نیست. دفاع ایران از مسلمانان بوسنی و هرزگوین هم همینlrm;طور بود، آنجا هم همه مسلمانان از اهل سنت بودهlrm;اند.
هر جای دنیا اعم از یمن، سوریه، عراق و دیگر کشورlrm;ها اگر به مسلمانی ظلم شده، جمهوری اسلامی بدون توجه به اینکه اهل تسنن هستند یا تشیع به آنlrm;ها کمک کرده است. همین اواخر که داعش به پنج کیلومتری اقلیم کردستان عراق رسیده بود به گفته خود مسئولان اقلیم و به گفته خود آقای مسعود بارزانی، اگر جمهوری اسلامی ایران نبود، نه سلیمانیهlrm;ای بود و نه اربیل و نه اقلیم کردستان.
من در تحقیقاتم به این مسئله برخوردم که در همان زمان آقای بارزانی ابتدا با آمریکاییlrm;lrm;ها تماس میlrm;گیرد و میlrm;گوید که داعشیlrm;lrm;ها به اربیل رسیدهlrm;اند و کمک میlrm;خواهد که به گفته خودش هیچ جوابی دریافت نمیlrm;کند. اما وقتی با مسئولان ایرانی تماس گرفته بود به او گفته بودند که شما فقط امشب خودتان را حفظ کنید و ما فردا صبح اول وقت به کمک شما میlrm;آییم و کمک هم کرد و اقلیم را نجات داد.
در دوران بمباران شیمیایی حلبچه در سال 1991 که سیل آوارگان وارد ایران شد، جمهوری اسلامی بود که کمک کرد. آن زمان من خودم مسئول یکی از اردوگاهlrm;lrm;های عراقی بودم در منطقه پیرانشهر، اردوگاهی در بارینlrm;آباد که 10 هزار خانوار را در خود جای داده بود، من در آنجا دیدم که جمهوری اسلامی به این آوارگان کُرد چه خدمات ارزندهlrm;ای کرد. اینlrm;ها در تاریخ ماندگار است و هیچlrm;کس نمیlrm;تواند آن را انکار کند.
امروز هم کسانی از خارج از ایران این ادعاlrm;ها را مطرح میlrm;کنند که ایران حقوق اهل سنت را نادیده میlrm;گیرد، من خودم از اهل سنت هستم و در همین نظام مسئولیت دارم. ما اهل سنت فرماندار داریم و اکثر مسئولان ما در منطقه بومی هستند. در سطح کلان مسئولیتlrm;lrm;های اجرایی هم کسانی از اهل سنت هستند.
مهم تر از همه منصب قضاوت است. در اسلام مهمlrm;ترین شرط برای قاضی این است که عادل باشد، ما در جمهوری اسلامی قضات زیادی از اهل سنت داریم که همlrm;اکنون قضاوت میlrm;کنند. پس تشیع در جمهوری اسلامی اهل سنت را عادل میlrm;داند که منصب قضاوت را به آنlrm;ها سپرده است. من امیدوارم که با روشنگریlrm;lrm;های علمای اهل سنت این مسائل و واقعیتlrm;lrm;ها برای مردم و خصوصا جامعه اهل سنت ایران گفته شود.
امروز دورتادور ایران در آتش جنگ و ناامنی قرار دارد و اینجا در ایران در آرامش کامل شیعه و سنی در کنار هم زندگی میlrm;کنند و این را هم مدیون شهدای انقلاب اسلامی هستیم. در میان این شهدا هم از تشیع داشتهlrm;ایم و هم از اهل تسنن که از جمله میlrm;توانم به شهید شهرکندی، ماموستای شهید یوسف فتایی، شهید ذوالفقاری، شهید شیخlrm;رشید، ماموستای شهید برهان lrm;عالی و شیخlrm;الاسلام اشاره کنم که بسیاری از آنlrm;ها از روحانیون اهل سنت بودهlrm;اند و برای این انقلاب جان خود را فدا کردند. خود ما خیلی وقتlrm;lrm;ها از سوی گروهlrm;lrm;های تکفیری تهدید شدهlrm;ایم و واقعا از خدا میlrm;خواهیم که شهادت را نصیب ما کند.
الحمدالله امروز به کوری چشم دشمنان نظام اسلامی، اهل سنت با پای پیاده به زیارت نجف و کربلا میlrm;روند، امروز اهل تسنن در کنار برادران شیعه در صف مدافعین حرم قرار گرفتهlrm;اند. دیگر چقدر دلیل بیاوریم تا بفهمیم که عقاید تکفیریlrm;lrm;ها هیچ ارتباطی با اهل سنت واقعی ندارد.
من در تحلیلی خواندم که یکی از برنامهlrm;lrm;های آمریکای جنایتlrm;کار از الان تا 30 سال آینده ایجاد کردن جنگ مذهبی است و مطمئن باشید که موفق نخواهند شد زیرا که علما و نخبگان و دانشمندان اهل سنت مردم را روشن خواهند کرد و واقعیتlrm;lrm;ها را برای مردم خواهند گفت.
از نظر شما تفاوت این تکفیریlrm;lrm;ها که امثال ماموستا برهان lrm;عالی و شیخlrm;الاسلام را ترور کردند با جریان داعش چیست؟ آیا اساسا تفاوتی بین این دو قائل هستید؟
کسانی که این دو استاد بزرگوار را ترور کردهlrm;اند هم از نظر ما داعشی بودند و هیچ تفاوتی با داعش نداشتهlrm;اند. خداوند میlrm;فرمایند که فلسفه قصاص ادامه حیات است. یعنی اگر قصاص نباشد، دیگر زندگی بشریت در تهدید قرار میlrm;گیرد. اگر قرار باشد که یک نفر به ناحق قتل انجام دهد و بعد آزادانه در اجتماع بگردد و قصاص نشود، ادامه حیات برای انسانlrm;lrm;ها خیلی دشوار خواهد شد.
من اعترافات این افراد را که این دو ماموستای بزرگوار را به شهادت رساندند در رسانهlrm;lrm;ها دیدم و خواندم. از آنlrm;ها پرسیده شده بود که ماموستا شیخlrm;الاسلام عضو مجلس خبرگان رهبری بوده و به ادعای شما جرمش همکاری با حکومت بوده است، اما چرا ماموستا برهان lrm;عالی را ترور کردید؟ ایشان فقط یک مدرس بوده و گناهی نداشته است، آنlrm;ها در جواب گفته بودند که چون عالم و باسواد بود و ما در برابر صحبتlrm;lrm;های ایشان دلیل نداشتهlrm;ایم و ایشان با استدلال اندیشهlrm;lrm;های ما را نقد میlrm;کرد. خب ببینید این مسئله خیلی عجیب است که اینlrm;ها وقتی نمیlrm;توانند با ادله و قرآن و حدیث جواب بدهند، دست به ترور میlrm;زنند.
این تکفیریlrm;lrm;ها بهlrm;لحاظ اعتقادی هم ادعاlrm;های خلافی مطرح میlrm;کنند، آنlrm;ها نه اعتقادی به زیارت قبور داشتند و نه به ثواب فاتحه برای مردگان؛ بنده که خودم اهل سنت هستم، وقتی تاریخ اسلام را مطالعه میlrm;کنم میlrm;بینم که مثلا در زمانی که خشکسالی شده است، اصحاب پیامبر (ص) توسل میlrm;کنند به عموی پیامبر، فقط بهlrm;خاطر اینکه باران ببارد، آیا این توسل نیست؟ وقتی پیامبر بزرگوار اسلام در جنگ احد برای زیارت قبور شهدای احد میlrm;رود و با اهل قبور صحبت میlrm;کند و خطاب به آنlrm;ها میlrm;فرماید که آیا با چشم خود دیدید که آنچه من به شما گفتم دروغ نبود؟ بهشت را خودتان دیدید؟ من میlrm;پرسم این صحبتlrm;lrm;های پیامبر (ص) چه معنایی دارد؟ آیا این قبرپرستی است؟ به هر حال اهل سنت در طول تاریخ به زیارت قبور اعتقاد داشته است و ادعاlrm;های تکفیریlrm;lrm;ها هیچ پایه و اساس واقعی ندارد و این حرفlrm;lrm;ها فقط اهانت محض به اهل تسنن است